Een nacht van gespannen solidair waken

Van ongeveer ’s middags 29 december tot ’s middags 30 december beleefde onze Vredesgemeenschap van San José de Apartadó een ervaring van 24 uren van scherpe contrasten en diepe gewaarwordingen.

Sinds het bloedbad van Mulatos en La Resbalosa op 21 februari 2005 beleefde onze Gemeenschap niet meer gezamenlijk deze mysterieuze samenvloeiing van leven en dood die zich onderling verbinden en die mekaar op aangrijpende wijze uitdagen. Het binnenvallen van 5 paramilitairen op 29 december in de opslagruimte voor het verhandelen van cacao,  met de intentie het leven af te pakken van verschillende van onze leiders,  was als een bliksemschicht van dood die aanklopte aan onze deuren en zo een macabere terugkeer aankondigde aan de jaren van het begin waarbij de begrafenissen mekaar aan de lopende band opvolgden met nauwelijks tussentijd. De spontane en onmiddellijke reactie evenwel van 6 leden van onze Gemeenschap, die zich vlak bij de plaats van de aanval bevonden, lukte er in een wanhopige poging in twee van de daders te ontwapenen en te immobiliseren en de drie andere op de vlucht te jagen. Dit niet zonder plassen bloed na te laten, maar zo werd de integriteit van alle levens gevrijwaard. Dit werd beleefd met de oeverloze emotie van iemand die vanuit de gangen van de dood de weg opent naar het leven.

Met een ongewone snelheid verstopte het bericht de geheugens van de gsm’s en in slechts enkele minuten begon onze nederzetting overstelpt te worden door arbeiders die hals over kop hun werk op hun velden verlieten en gehaast neerdaalden vanuit de gehuchten om gezamenlijk deze nieuwe uitdaging van de dood op een communautaire manier het hoofd te bieden. De emotie van de solidariteit van het corps groeide bij momenten totdat de nacht kwam, die we, omzeggens alle leden van de Gemeenschap, doorbrachten “van helder in helder” rondom de ketels met koffie en terwijl we groepsrondes deden om de grenzen van de nederzetting te inspecteren en om nieuwe invallen van de dood te voorkomen.  We moesten de twee geïmmobiliseerde  paramilitairen bewaken  en tegelijk toezien op de bevrediging van hun elementaire menselijke behoeften. Het was een onvergetelijke nacht waarbij de ongemakken en het doordoen zonder slapen werden beleefd met solidaire emoties.

Collectief inzicht moest stap voor stap de te volgen strategie uittekenen tegenover de Staatsinstellingen, op een manier die overeenkomt met de principes en de levenswandel van de Gemeenschap. De breuk, van reeds lange jaren,  met een corrupte rechtsbedeling verhinderde dat we de aangehouden individuen aan het lokaal of regionaal gerechtsapparaat  dat ondergedompeld is in rottigheid zouden overdragen. Men deed dus een beroep op de traditie van het getuigenis afleggen op hoog niveau met de bedoeling een beroep te doen op het moreel geweten van vanboven en niet op de platgetreden bureaucratieën die voortdurend de straffeloosheid versterken. Er was communicatie met hoge ambtenaren van de Staat (Vicepresident, ministers, viceministers, hoge controleambtenaren, internationale organismen) om te vragen dat ze de vastgehouden individuen zouden in ontvangst nemen. En men slaagde er enkel in dat één Viceminister hier naartoe kwam om ze in ontvangst te nemen.  Men probeerde geen doeltreffende en integere rechtspraak te verzekeren – wat vandaag in Colombia onmogelijk is – maar wel dat de hoge regering direct contact zou nemen met het feit op zich, om zo de gezichten van de daders te zien, om akten te tekenen en om de collectieve adem te voelen van een gepijnigde maar een weerstand biedende gemeenschap.  

De Gemeenschap had het bij één van de daders  in beslag genomen wapen (pistool …) in haar macht. Het overhandigen aan de institutionele keten was riskeren of ertoe bijdragen dat dit wapen zou gebruikt worden om andere levens te vernietigen. Bij andere gelegenheden had de Gemeenschap verkozen het wapen te vernietigen. Ook ditmaal kwam men tot dat besluit en zo liet men het opnemen in de akte van overhandiging van de geïmmobiliseerde mannen. De lader van dit wapen bevatte 12 projectielen en had het leven kunnen elimineren van verschillende van onze leiders. Zulk wapen mocht nooit bestaan. 

In de loop van de uren kwamen in de Gemeenschap talrijke boodschappen van solidariteit vanuit verschillende hoeken van de wereld toe: van parlementairen, gemeenschappen, raden, parochies, gemeentebesturen, sociale bewegingen. Heel de wereld betreurde en veroordeelde de perversiteit van de ondermijnende feiten. Men was blij voor de moed en de waarden van de Gemeenschap  en men veroordeelde de onverschilligheid van de regering en de Staatsinstellingen tegenover de massa misdaden geleden door de Gemeenschap en door haar voortbestaan. Tegelijk, in de actuele context van de antwoorden van de Staat tegenover de vermenigvuldiging van de executies van sociale leiders, onderstrepen ze dat dit feit alleen het pervers discours van de Minister van Defensie  en dat van andere ambtenaren tegenspreekt, dat tegen alle evidentie in, het systematisch karakter ontkent van de eliminatie van sociale leiders.

In deze intense dag beklemtonen wij de rol gespeeld door onze internationale begeleiders, die op buitengewone wijze de liefde tonen waarmee zij hun taak uitoefenen, en opnieuw bedanken wij hen hiervoor.  Wij zijn ook dankbaar voor de aanwezigheid van de Bisschop van Apartadó, Monseigneur Hugo Alberto TORRES, als vakbekwame getuige bij de overhandiging van de geïmmobiliseerde paramilitairen. Aan het immens netwerk van onze vriendschappen onze diepe dankbaarheid!